555 Entegresi

Facebookta Paylas



555 entegresi, oldukça yaygın bir şekilde kullanılan bir zamanlayıcı entegresidir. Zamanlama aralığının mikrosaniyeler ile saatler arasında olması ve ayarlanabilir çıkış frekansı gibi özellikleri, yaygınlaşmasında oldukça etkilidir.

Yukarıda bir 555 entegresi ve pin numaralandırması görülmektedir. Görüldüğü gibi entegre üzerinde yuvarlak bir işaret vardır. Bu işaret 1 nolu pinin yerini gösterir. Pin numaralandırması bu yuvarlak şekilden başlayıp saat yönünün tersinde devam eder.

555 Entegresi555 entegresinin bacak bağlantısı

555 Entegresinin Özellikleri

  1. Kapanma (turn-off) süresi 2 mikrosaniyeden kısadır
  2. Maksimum işlem frekansı 500 KHz’den büyüktür
  3. Mikrosaniyelerden saatlere kadar zamanlama sağlar
  4. Monostable ve astable çalışma
  5. Yüksek çıkış akımı
  6. Ayarlanabilir çıkış frekansı
  7. TTL uyumluluğu
  8. 5 – 15V arası çalışma
Kullanıldığı Yerler
  1. Hassas Zamanlama
  2. Darbe Üretimi
  3. Ardışık Zamanlama
  4. Zaman Gecikmesi Üretimi
  5. Darbe Genişlik Modülasyonu (PWM)
Monostable Çalışma Bağlantısı:
Bu bğlantıda 555 entegresine bir tane direnç ve bir tane kondansatör bağlanır. Bağlanan bu devre elemanlarının değerlerine göre entegrenin darbe zamanlama süresi belirlenir. Tetikleme pini olan 2 nolu pine bir direnç üzerinden gerilim verilir. Gerilim verildiği sürece çıkıştan hiçbirşey alınmaz. Bir buton ile 2 nolu pin toprağa bağlanır. Butona basıldığında 2 nolu pine gerilim verilmemiş olur. Bu da entegreyi çalıştırarak tek bir darbe üretmesini sağlar. Tek darbe üretilip tekrar 0 konumuna geldiğinde, butona bir daha basılana kadar 0 konumunda kalır. Butona her basıldığında tek darbe üretilir. Buton burda tetik görevini yapar. Bu bağlantıya monostable denmesinin sebebi her tetiklemede sadece tek darbe üretmesidir.

Bu devreye bağlanan R direnci ve C kondansatörü ile zamanlayıcı süresi belirlenir. Çıkış sinyali şöyle hesaplanır:
T = 1,1 x R x C
Buradaki R Ohm cinsinden, C ise F cinsinden hesaplanır. R direnci 10k ile 14M arasında olmalıdır. C kondansatörü ise 100pF ile 1mF arasında seçilmelidir.
Örneğin;
R = 10K
C = 10uF
olarak alınırsa;
10K = 10.000 Ohm
10uF = 0,01mF =  0,00001 F
T = 1,1 x 10.000 x 0,00001
T = 0,11 sn olarak bulunur
Astable Çalışma Bağlantısı:
Bu bağlantıda monostable’ye ek olarak 2 nolu uç ile 7 nolu uç arasına bir direnç eklenir. C kondansatörü R1 ve R2 üzerinden şarj olup sadece R2 üzerinden deşarj olur. Bu işlemi sürekli olarak tekrarlar. Yani çıkış sinyali sürekli 1 ve 0 şeklinde değişir. Monostableden farkı budur. Monostable her tetiklemede tek bir darbe üretirken astable sürekli darbeler oluşturur
Bu bağlantının tetikleme süresi şöyle hesaplanır:
t1 = sinyalin yüksek seviyesi
t2 = sinyalin düşük seviyesi
t1 = 0,693 x ( R1 + R2) x C
t2 = 0,693 x (R2) x C
T = t1 + t2
Kondansatör R1 ve R2 üzerinden şarj olduğundan t1 hesaplanırken R1 ve R2 toplanarak C ile çarpılır. Deşarj olurken de sadece R2 üzerinden deşarj olduğundan sadece R2 ile çarpılır.
t1 süresine darbe süresi de denir. R1 ve R2 dirençleri ayarlı direnç olarak kullanılırsa t1 ve t2 süreleri üzerinde oynanabilir. t1 ve t2 nin ayarlanmasına darbe genişlik modülasyonu denir. Mesela 555 tetiklemeleriyle motor döndürülecekse R1 ve R2 dirençleri değiştirilerek motorun dönüş hızı ayarlanabilir.
R2 direncine seri olarak ayarlı direnç bağlanırsa devrenin çalışması sırasında bile direnç  değiştirerek zamanlama ayarlanabilir.
3 Boyutlu Görünüm:
PCB Alttan Görünüm: 

PCB Üstten Görünüm:
Ayarlı 555 devresinin Proteus ISIS devre şema dosyasını ve Proteus ARES PCB baskı devre dosyasını indirmek için tıklayın
Monostable ve Astable bağlantılarını gösteren proteus şemalarını indirmek için tıklayın


Facebookta Paylas






Benzer Yazılar

Benzer Yazı Bulunamadı


97128 Görüntüleme.

Yazar : hakki0548

“555 Entegresi” for 5 comments

  1. [...] Entegresi: 555 Entegresi asimetrik ve simetrik kare dalga osilatörü olarak [...]

  2. Aykut CELİK diyor ki:

    Bir sorum olacak yardımınıza çok acil ihtiyacım var.Ben bir displayli sayıcı devresi yaptım. bu devrede 5 ve 7 numaralı uçlar boşta.hoca ise bu devre çalışmaz diyor.havadan manyetik alan almıştır diyor.
    hoca haklımıdır acaba.haksızsa nasıl bir savunma yapmalıyım.haklıysa bu 5 ve 7 numralı uçları nereye bağlamlıyırm

  3. [...] Verici devrede 555 entegresi kullanılır. Bu entegre kararsız (astable) multivibratör olarak görev yapar. 3 nolu bacağı [...]

  4. Ozge T diyor ki:

    Merhaba T değerinde neden 1,1 ile çarpıldı? Başka kaynaklarda da 1,44 değeri var ama neden kaynaklandığını merak ettim.

555 Entegresi Yazısı için Yorum Yapabilirsiniz